Enhancements, user exits & BAdI's

01Waarom enhancements bestaan

De gouden regel in SAP: wijzig nooit SAP-standaardcode. Een "modificatie" van standaardobjecten maakt elke upgrade en elke patch riskant en duur. Daarom heeft SAP door de jaren heen een reeks officiële "haakjes" ingebouwd waar klanten hun eigen logica veilig kunnen inpluggen — die haakjes heten samen enhancements.

Typische toepassingen: extra validaties bij het opslaan van een order, klantvelden automatisch vullen, afwijkende prijsbepaling, extra controles bij goederenbewegingen. De volgorde hieronder is grofweg ook de historische volgorde — en je komt ze in een gemiddeld systeem allemaal tegen.

02User exits — lege FORM-routines

De oudste vorm, vooral in SD (verkoop). SAP levert een include die formeel klantterrein is; de standaard roept de FORM-routines erin op vaste punten aan.

" in SAP-include MV45AFZZ (verkooporderverwerking, klantterrein):
FORM userexit_save_document_prepare.
  " jouw logica vlak vóór het opslaan van een verkooporder,
  " bijv. een extra verplicht-veld-controle:
  IF vbak-bstnk IS INITIAL.
    MESSAGE e001(zsd) WITH 'Klantreferentie is verplicht'.
  ENDIF.
ENDFORM.

• Bekende SD-includes: MV45AFZZ (order), MV50AFZ1 (levering), RV60AFZZ (facturering).
• De globale variabelen van het standaardprogramma (vbak, vbap, xvbap…) zijn hier direct beschikbaar — krachtig, maar foutgevoelig: je zit middenin de standaardverwerking.
• Formeel is dit een modificatie-vrije techniek, maar hij vergt een objectsleutel bij eerste aanleg en er is er maar één per systeem — meerdere teams delen dezelfde include, dus verwacht hier historisch gegroeide spaghetti.

03Customer exits — SMOD & CMOD

Gestructureerder dan user exits: SAP definieert per toepassing een enhancement (verzameling exit-functiemodules, schermuitbreidingen en klantvelden), en de klant activeert die in een eigen project.

• SMOD — de catalogus van door SAP geleverde enhancements (bijv. M06B0005 voor inkooporders).
• CMOD — het klantproject waarin één of meer enhancements worden geactiveerd. Zonder actief project draait je code niet — de meest voorkomende reden dat een exit "niets doet".
• De exit-functiemodule heet EXIT_<programmanaam>_<nummer> en bevat precies één regel: een INCLUDE ZX... — dáár schrijf je je code.

FUNCTION exit_saplmebo_001.
  INCLUDE zxm06u01.   " ← jouw code leeft in deze Z-include
ENDFUNCTION.

Varianten binnen een enhancement: functiemodule-exits (logica), screen exits (extra subschermen met klantvelden, zie dynpro's) en menu exits (eigen menu-opties).

04BAdI's — Business Add-Ins

De object-georiënteerde opvolger: SAP definieert een interface, jij levert een class die hem implementeert. Meerdere implementaties naast elkaar zijn mogelijk, en filter-BAdI's kiezen per situatie (land, ordersoort…) de juiste implementatie.

Klassieke vs. nieuwe BAdI's

" nieuwe BAdI — zo ziet de aanroep in standaardcode eruit:
DATA lo_badi TYPE REF TO badi_naam.

GET BADI lo_badi
  FILTERS land = ls_kop-land.       " filter bepaalt welke implementatie(s)

CALL BADI lo_badi->controleer_document
  EXPORTING is_kop = ls_kop
  CHANGING  ct_meldingen = lt_meldingen.

Zelf een BAdI-implementatie maken

1. Zoek de BAdI-definitie (documentatie, of zoektechnieken hieronder).
2. Maak in SE19 een implementatie; het systeem genereert een class ZCL_IM_... die de BAdI-interface implementeert.
3. Vul de interfacemethoden met jouw logica; parameters geven je de context (documentkop, regels) en vaak een terugkoppeltabel voor meldingen.
4. Activeer de implementatie — vergeten activeren is hier de klassieke "hij doet niets"-oorzaak.

05Enhancement framework — points & sections

Sinds NetWeaver 7.0 kan vrijwel elke regel standaardcode uitgebreid worden zónder vooraf gedefinieerde exit. Dit is het enhancement framework; BAdI's zijn er formeel een onderdeel van.

Jouw code komt in een enhancement implementation te staan en is in de editor zichtbaar als grijs blok tussen ENHANCEMENT en ENDENHANCEMENT. Impliciete enhancements aan het begin/einde van een method zijn in de praktijk het "laatste redmiddel" als er geen user exit of BAdI beschikbaar is.

06Exits en BAdI's terugvinden

Het halve werk is uitzoeken wélke exit op het juiste moment afgaat. Beproefde technieken:

• Debuggen op de aanroep — zet een breakpoint op statement CALL BADI of op de method CL_EXITHANDLER=>GET_INSTANCE (via "breakpoint at statement/method" in de debugger) en voer de transactie uit: elke gepasseerde BAdI komt langs.
• Zoeken in de programmacode — in het hoofdprogramma van de transactie (via Systeem → Status het programma opzoeken) zoeken naar userexit, customer-function (customer exits) of enhancement.
• SE84 / repository-informatiesysteem — BAdI-definities en enhancements per pakket/toepassingscomponent opzoeken.
• ST05-trace — een SQL-trace verraadt vaak in welke programmadelen iets gebeurt, en dus waar je moet zoeken.
• Bestaande implementaties — SE19 toont per BAdI-definitie welke Z-implementaties er al zijn; vaak is de helft van je vraag al eens beantwoord in bestaand maatwerk.